6 Numaralı Kompartıman – Hytti nro 6

Bazı filmler hakkında konuşurken ya da üzerine yazı yazarken yarattıkları karakterlerin ya da genel atmosferlerinin sempatisinden ve bunun film içi işlevinden bahsedip dururuz. Bazense tıpkı 6 Numaralı Kompartıman – Hytti nro 6 gibi tepeden tırnağa tatlılık sınırlarını zorlayan ve bunu nasıl yaptığını ya da içindeki çarkların nasıl döndüğüne kafa yordurmayan filmlerle rastlaşabiliyoruz. Yani şu an […] The post 6 Numaralı Kompartıman – Hytti nro 6 appeared first on Filmloverss.

6 Numaralı Kompartıman – Hytti nro 6

Bazı filmler hakkında konuşurken ya da üzerine yazı yazarken yarattıkları karakterlerin ya da genel atmosferlerinin sempatisinden ve bunun film içi işlevinden bahsedip dururuz. Bazense tıpkı 6 Numaralı Kompartıman – Hytti nro 6 gibi tepeden tırnağa tatlılık sınırlarını zorlayan ve bunu nasıl yaptığını ya da içindeki çarkların nasıl döndüğüne kafa yordurmayan filmlerle rastlaşabiliyoruz. Yani şu an bu yazıyı yazmak yerine, boş sayfanın orta yerinde duran “o kadar tatlı ki çok güzel” cümlesiyle kaydedilmiş bir dosyanın bir an için çok daha yeterli olacağına inandığımdan söze böyle girdiğimi belirtmek isterim. Tabii ki bu film hakkında konuşulacak hiçbir şey olmadığı ya da “tüm bilmeniz gereken bu kadar” anlamlarına gelmiyor. 2016 yapımı ilk uzun metrajı Olli Mäki’nin En Mutlu Günü – Hymyilevä mies ile Cannes Film Festivali’nin Belirli Bir Bakış bölümünde büyük ödülün sahibi olan Fin yönetmen Juho Kuosmanen, yeni filminde 1990’ların sonuna, Rusya’ya ve sonrasında da Rusya’nın kuzeydeki son noktalarından birine sürüklüyor bizleri.

Moskova’dan kalkıp, kıyıları Arktik Okyanusu’na uzanan, Finlandiya sınırına yakın Rus şehri Murmansk’ta nihayete eren bir tren yolculuğu, 6 Numaralı Kompartıman’ın neredeyse tamamını kapsıyor. Yalnızca filmin başında henüz söz konusu tren kalkmadan önce, kısaca yolculuk boyunca takip edeceğimiz ana kahramanımızı ve onun Moskova’da yaşadığı çevreyi tanıma fırsatı bulduğumuz “yerleşik” sahneler yer alıyor. Eğitimi için geldiği Moskova’da, âşık olduğu edebiyat profesörüyle birlikte votkanın, edebi ve felsefi sohbetlerin eksik olmadığı ev partileriyle dolup taşan eski bir dairede yaşıyor Fin öğrenci Laura. Arkeolojiye olan merakı sebebiyle, başta sevgilisi Irina’yla birlikte planladıkları ancak son dakika Irina’nın işleri dolayısıyla iptal etmesiyle yalnız çıktığı mevzubahis yolculuğun amacı Murmansk’ta yer alan binlerce yıllık petroglifleri görmek. Çünkü kişisel ilgisinin de ötesinde Laura, filmin bir noktasında kendi ağzıyla açıkladığı üzere “geçmişimizi öğrenmeden bugünümüzü anlayamayacağımızı” düşünüyor ve bu yolculuğa büyük bir önem atfediyor.

6 Numaralı Kompartıman: Buzların Arasında Sıcacık

Önceki filmiyle birlikte düşününce Juho Kuosmanen’in seyircinin kalbini yakalayacağı damarı çok iyi bulduğu ve bunun üzerine oynayan bir sinema yarattığını söylemek artık münasip olsa gerek. Bunun, sonradan formüle edilip kariyerinin devamında kendini tekrarlayıp tekrarlamayacağına dair şu andan konuşmak mümkün değil tabii. Ancak anlatım işleyişi ve dinamiklerin konumlandırılışı göz önüne alındığında 6 Numaralı Kompartıman’da önceki filmine göre ileriye atılmış gözle görülebilir bir adım bulmak mümkün. Yine heyecanla hareket eden kahramanına, en çok önemsediği ve değer verdiği şeylerin hayatındaki konumlarının bir anda nasıl değişebildiğini sorgulatan temel bir motivasyon çizgisi yer alıyor filmin merkezinde. Daha yolculuk başlamadan tarafından ekildiği sevgilisi Irina’ya karşı beslediği güven ve sevgi yavaş yavaş silinirken, en başından (doğal bir şekilde) tereddütle yaklaştığı kompartıman arkadaşı alkolik genç maden işçisi Ljoha’ya ısınmaya başlıyor. Herhangi bir yol hikâyesinin genelde literatür içinde kahramanı için tam olarak gerçekleştirdiği açılmayı, burada Laura üzerinde aynı şekilde etkili olurken görüyoruz yani. Tüm bu karşılaşmalar ve sonucundaki dönüşümler gerçekleşirken adım adım biz de kadraj içerisinde gördüğümüz her şeye ısınıyoruz ve bunun temel sebebi tam da hikâyenin anlatım tarzında izlediği yollar ve tutturduğu ritimle alakalı.

Ljoha’nın neredeyse 90’lar Brit kültürünün gözdesi olan düşmüş delikanlı imajını andıran ve içinde tutmakta zorlandığı tebessüm ettiren sıcakkanlı şapşallıklarından doğan karizması, filmin bu uğurda seyircisinden almak istediği reaksiyonlar bütününün büyük bir kısmını sırtlıyor. Baştaki yaklaşımını biz de Laura’nın durduğuna benzer bir mesafeyle izlerken sonrasında bizi tavladığı gibi onun da kalbine girmeyi başarıyor. Sözde “ayrı dünyaların insanları” olarak filme adını veren 6 numaralı kompartımana tıkılan ve birbirleriyle içlerinde sakladıklarını paylaştıkça dünyaları birleşen ikilinin kolayca klişeleşebilecek hikâyesini, bir an olsun sıkıcılaşmadan sonuna dek canlı kalırken izleyebilmek tek başına keyif veren bir deneyim. Bunun dışında her biri, seyircisini final yoluna götüren tren raylarına yeni bir tahta çakan ardı ardına unutulmayacak sekanslar kalıyor filmin ardında. Bu sekansların her bir yenisinde Laura özelinde arkada kalan kişisel (ve tarihi) geçmişin, kendisinin beklentisinin aksine bugünü anlamlandırmasında yardımcı olmak yerine, o günü ve o anı yaşamasında bir yükten başka bir şeye dönüşmediğine şahit oluyoruz. Bütün hâlinde sunduğu bu izleme deneyimiyle, ait olduğu “yol hikâyesi” alt türünün sahip olduğu tüm bu meşhur dinamikleri bünyesinde barındırmasına rağmen ilgi çekici olmayı başaran, yeniymiş gibi hissettiren ve yüreklere dokunabilen taze bir film 6 Numaralı Kompartıman.

The post 6 Numaralı Kompartıman – Hytti nro 6 appeared first on Filmloverss.